सेयर कर्जा १ खर्ब ५६ अर्ब नाघ्यो: ७० प्रतिशत हिस्सा ठुला ऋणीकै कब्जामा, साना लगानीकर्ता उपेक्षित

काठमाडौँ ।  सेयर बजार निरन्तर ओरालो लागिरहेका बेला बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूबाट सेयर धितोमा जाने कर्जा (मार्जिन प्रकृतिको कर्जा) मा भने वृद्धि देखिएको छ । नेपाल राष्ट्र बैंकको पछिल्लो आठ महिनाको प्रतिवेदनअनुसार सेयर कर्जा प्रवाह १ खर्ब ५६ अर्ब २७ करोड रुपैयाँ पुगेको छ ।

बजारमा तरलता (Liquidity) सहज हुँदै गएका कारण कर्जा प्रवाह बढे पनि यसको ठुलो हिस्सा अझै पनि सीमित ठुला लगानीकर्ताहरूकै नियन्त्रणमा रहेको तथ्याङ्कले देखाएको छ ।

सेयर कर्जाको अवस्था: आठ महिनाको चित्र

चालु आर्थिक वर्षको पहिलो आठ महिनामा बैंकहरूले थप १५ अर्ब ५७ करोड रुपैयाँ सेयर कर्जा प्रवाह गरेका छन्। यो गत असार मसान्तको तुलनामा ११.१ प्रतिशतको वृद्धि हो ।

ठुला लगानीकर्ताकै वर्चस्व

तथ्याङ्क अनुसार कुल सेयर कर्जाको ७० प्रतिशतभन्दा बढी हिस्सा १ करोड रुपैयाँभन्दा बढी ऋण लिने ठुला लगानीकर्ताले ओगटेका छन् । बजार जतिसुकै घटे पनि ‘हाइ नेटवर्थ’ भएका घराना र संस्थागत लगानीकर्ताहरूले बैंकबाट ऋण लिएर सेयरमा लगानी गर्ने क्रम नरोकेको यसले पुष्टि गर्छ ।

अर्कोतर्फ, करिब ७० लाख हितग्राही (BOID) खाता रहेको बजारमा साना लगानीकर्ताको पहुँच भने निकै कमजोर देखिएको छ । २५ लाखभन्दा कम ऋण लिने साना लगानीकर्ताको हिस्सा कुल कर्जामा जम्मा ५.६ प्रतिशत मात्र छ ।

मध्यम वर्गीय लगानीकर्तामा उत्साह

यो वर्षको रोचक पक्ष भनेको ५० लाखदेखि १ करोड रुपैयाँसम्मको कर्जा लिने मध्यम वर्गीय लगानीकर्ताको सङ्ख्यामा १७.४ प्रतिशतको उच्च वृद्धि देखिएको छ । यसले बजारमा मध्यम स्तरका लगानीकर्ताहरू बिस्तारै आक्रामक बन्दै गएको संकेत गर्छ ।

नीतिगत आवश्यकता

बजार पछिल्लो एक हप्तामा करिब १८२ अङ्कले घटेको छ, तर बैंकहरूको लगानी भने नयाँ उचाइमा पुगेको छ । राष्ट्र बैंकको तथ्याङ्कले बजारमा पुँजीको वितरण ‘असमान’ रहेको देखाउँछ । आगामी दिनमा साना लगानीकर्तालाई कर्जामा सहज पहुँच पुर्‍याउन नीतिगत पुनरावलोकन आवश्यक देखिन्छ ।