काठमाडौँ । नेपालमा धनी र गरिबबीचको खाडल डरलाग्दो गरी बढ्दै गएको पाइएको छ । अक्सफाम इन्टरनेसनलले हालै सार्वजनिक गरेको प्रतिवेदन अनुसार, नेपालका सबैभन्दा धनी १ प्रतिशत व्यक्तिको सम्पत्ति सबैभन्दा गरिब ५० प्रतिशत मानिसको कुल सम्पत्तिभन्दा ५१९ गुणा धेरै रहेको छ ।
प्रतिवेदनले देखाएको तथ्याङ्क अनुसार नेपालको कुल सम्पत्तिको २४.५ प्रतिशत हिस्सा माथिल्लो १ प्रतिशत धनीको हातमा छ भने तल्लो तहका आधा जनसंख्या (५० प्रतिशत) को भागमा जम्मा ४.७ प्रतिशत मात्र सम्पत्ति रहेको छ ।
खाद्य असुरक्षा र बढ्दो संकट
आर्थिक असमानतासँगै नेपालमा खाद्य संकट पनि चुलिँदै गएको छ। सन् २०१९ देखि २०२३ सम्मको तथ्याङ्क हेर्दा गम्भीर खाद्य असुरक्षामा रहेका नेपालीको सङ्ख्या ४० प्रतिशतले बढेको छ । हाल करिब ३६.६ प्रतिशत नेपालीहरू पर्याप्त र पोषिलो खानाको पहुँचभन्दा बाहिर रहेका छन् ।
अक्सफामका कार्यकारी निर्देशक अमिताभ बेहारले भनेका छन्, “धनी र बाँकी मानिसहरूबीचको यो फराकिलो खाडलले खतरनाक र अस्थिर राजनीतिक वातावरण सिर्जना गरिरहेको छ ।” उनले अतिधनीहरूमा केन्द्रित शक्तिको सन्तुलन मिलाउन प्रभावकारी कर प्रणाली लागू गर्न र राजनीतिलाई सम्पत्तिको प्रभावबाट मुक्त राख्न सरकारहरूलाई आह्वान गरेका छन् ।
विश्वव्यापी दृश्य: अर्बपतिहरूको सम्पत्ति १८३ खर्ब डलर
नेपालमा मात्र नभई विश्वभर नै अर्बपतिहरूको सम्पत्तिमा अभूतपूर्व वृद्धि भएको छ । सन् २०२५ मा विश्वका अर्बपतिहरूको कुल सम्पत्ति १६ प्रतिशतले बढेर १८३ खर्ब अमेरिकी डलर पुगेको छ, जुन इतिहासकै उच्च हो ।
विश्वव्यापी रिपोर्टका मुख्य बुँदाहरू:
अर्बपतिको सङ्ख्या: विश्वमा पहिलो पटक अर्बपतिहरूको सङ्ख्या ३,००० नाघेको छ ।
इलन मस्कको रेकर्ड: ५ खर्ब डलरभन्दा बढी सम्पत्तिका साथ मस्क इतिहासकै सबैभन्दा धनी व्यक्तिको रूपमा स्थापित भएका छन् ।
राजनीतिक प्रभाव: एक अर्बपति साधारण नागरिकको तुलनामा राजनीतिक पदमा पुग्ने सम्भावना ४,००० गुणा बढी देखिएको छ ।
विपन्नता: विश्वको झन्डै आधा जनसङ्ख्या अझै पनि गरिबीमा बाँचिरहेका छन् भने प्रत्येक चारमध्ये एक जनाले नियमित खाना पाउन सकेका छैनन् ।
स्विट्जरल्याण्डको डाभोसमा विश्व आर्थिक मञ्च (WEF) को बैठक सुरु हुनै लाग्दा अक्सफामले यो प्रतिवेदन सार्वजनिक गरेको हो । यसले विश्वका शक्तिशाली राष्ट्रहरूलाई आर्थिक नीतिमा पुनरावलोकन गर्न र असमानता न्यूनीकरणका ठोस योजना बनाउन दबाब दिएको छ ।
